ഭാരതവർഷവും ആര്യാവർത്തവും: പുരാതന ഭാരതത്തിന്റെ പേരുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചരിത്രപഠനം

 ഭാരതവർഷവും ആര്യാവർത്തവും: പുരാതന ഭാരതത്തിന്റെ പേരുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചരിത്രപഠനം

ആമുഖം

പുരാതന ഭാരതത്തിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഭാരതവർഷം, ആര്യാവർത്തം എന്നീ പേരുകൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ രണ്ട് പദങ്ങളും ഒരേ അർത്ഥത്തിലാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതെന്ന് കരുതുന്നത് ശരിയല്ല. പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ അവ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടുവെന്നും അവയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അർത്ഥം എന്തായിരുന്നുവെന്നും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

1. ഭാരതവർഷം എന്ന പേര്

ഭാരതവർഷം എന്നത് പുരാതന ഇന്ത്യൻ സാഹിത്യപാരമ്പര്യത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന പേരാണ്. മഹാഭാരതത്തിലും പുരാണങ്ങളിലും ഈ പദം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഭാരതവർഷത്തിന്റെ അതിരുകളും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യാപ്തിയും വ്യത്യസ്ത ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത രീതികളിലാണ് വിവരിക്കപ്പെടുന്നത്.

ഖാരവേലൻ എന്ന കലിംഗരാജാവിന്റെ ഹാഥിഗുംഫാ ശിലാലിഖിതവും ഈ വിഷയത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ചരിത്രസ്രോതസ്സാണ്. പൊതുവെ ക്രി.മു. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലേതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഈ ലിഖിതത്തിൽ ഭാരതവർഷം എന്ന പേര് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നതായി ചരിത്രപഠനങ്ങളിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഇത് ഭാരതവർഷം എന്ന പദത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ഉപയോഗമാണെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു പറയാനാവില്ല. എന്നാൽ പുരാതന ഭാരതത്തിന്റെ പേരുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിൽ ഈ ലിഖിതത്തിന് പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

2. ആര്യാവർത്തം എന്ന പേര്

ആര്യാവർത്തം എന്ന പദം മനുസ്മൃതി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പുരാതന ധർമശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.

മനുസ്മൃതി 2.22-ൽ ആര്യാവർത്തത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിരുകളെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ഹിമാലയത്തിനും വിന്ധ്യപർവതനിരയ്ക്കും ഇടയിൽ, കിഴക്കൻ സമുദ്രം മുതൽ പടിഞ്ഞാറൻ സമുദ്രം വരെയുള്ള പ്രദേശത്തെയാണ് ആ ശ്ലോകം ആര്യാവർത്തം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

എന്നാൽ ആര്യാവർത്തത്തിന്റെ അതിരുകൾ എല്ലാ പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും ഒരുപോലെയല്ല. കാലഘട്ടത്തിനും ഗ്രന്ഥപാരമ്പര്യത്തിനും അനുസരിച്ച് അതിന്റെ നിർവചനത്തിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണാം.

3. ഭാരതവർഷവും ആര്യാവർത്തവും ഒന്നാണോ?

ഭാരതവർഷവും ആര്യാവർത്തവും പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് വ്യത്യസ്ത പദങ്ങളാണ്. അവയുടെ അർത്ഥവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യാപ്തിയും ഓരോ ഗ്രന്ഥത്തിലും എങ്ങനെ നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു എന്നത് പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം.

ഭാരതവർഷം എന്ന പദം പുരാതന ഇന്ത്യൻ സാഹിത്യത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ആര്യാവർത്തം എന്ന പദത്തിന് മനുസ്മൃതി പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ നിർവചനമുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് ഈ രണ്ട് പേരുകളെയും ഒരേ അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുപകരം അവയുടെ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലവും പ്രയോഗവും വേർതിരിച്ചറിയുകയാണ് ഉചിതം.

4. നന്ദരാജവംശത്തിന്റെ കാലവും ഭാരതവർഷവും

നന്ദരാജവംശം പുരാതന ഭാരതത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയചരിത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു രാജവംശമാണ്. നന്ദന്മാരുടെ ഭരണകാലത്ത് ഭാരതവർഷം എന്ന പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടുവെന്നോ, അതുവരെ ഭാരതം ഭാരതവർഷം എന്ന പേരിൽ മാത്രമാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതെന്നോ തെളിയിക്കുന്ന വ്യക്തമായ ചരിത്രസാക്ഷ്യം നിലവിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

അതിനാൽ നന്ദരാജവംശത്തിന്റെ ചരിത്രവും ഭാരതവർഷം എന്ന പേരിന്റെ ചരിത്രവും ബന്ധപ്പെടുത്തി പഠിക്കുമ്പോൾ സാഹിത്യസ്രോതസ്സുകൾ, ശിലാലിഖിതങ്ങൾ, പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ എന്നിവയുടെ തെളിവുകൾ പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഉപസംഹാരം

ഭാരതവർഷവും ആര്യാവർത്തവും പുരാതന ഭാരതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് പദങ്ങളാണ്. ഭാരതവർഷം പുരാതന ഇന്ത്യൻ സാഹിത്യപാരമ്പര്യത്തിൽ വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്ന പേരാണ്. ആര്യാവർത്തത്തിന് മനുസ്മൃതി പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പ്രത്യേക ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ നിർവചനമുണ്ട്.

ഈ പേരുകളുടെ ചരിത്രം മനസ്സിലാക്കാൻ അവയുടെ പ്രാചീന പരാമർശങ്ങൾ, കാലഘട്ടം, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അർത്ഥം എന്നിവയെല്ലാം ഒരുമിച്ച് പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അവലംബങ്ങൾ

1. മനുസ്മൃതി, അധ്യായം 2, ശ്ലോകം 21–22.

2. ഖാരവേലന്റെ ഹാഥിഗുംഫാ ശിലാലിഖിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചരിത്രപഠനങ്ങൾ.

3. ആർ. എസ്. ശർമ്മ, India’s Ancient Past.

4. മഹാഭാരതവും പുരാണങ്ങളും — ഭാരതവർഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ.